ދައުރުވާ ފައިސާގެ ތެރެއަށް އައު ނޫޓުތަކެއް ބާޒާރަށް ނެރެނީ ކީއްވެ؟

ދިވެހިރާއްޖޭގެ އިޤްތިޞާދީ މުޢާމަލާތްތަކުގައި ބޭނުންކުރާ ފައިސާގެ ނޫޓުތައް އައުކޮށް، އިތުރު ޝިޕްމެންޓްތައް ގެނައުމަކީ އާންމުންގެ މެދުގައި އަބަދުވެސް ތަފާތު ޚިޔާލުތަކާއި ސުވާލުތައް އުފެދޭ ކަމެކެވެ.

ގިނަ ބަޔަކަށް ހީވެފައި އޮންނަނީ ފައިސާ ޗާޕުކުރުމަކީ ހަމައެކަނި ސަރުކާރުގެ ބޭނުންތަކަށާއި ދަރަނި އަދާކުރުމަށް ކުރާ ކަމެއް ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް، މަރުކަޒީ ބޭންކް، މޯލްޑިވްސް މަނިޓަރީ އޮތޯރިޓީން އައު ނޫޓުތައް ބާޒާރަށް ނެރުމުގެ ފަހަތުގައި އިޤްތިޞާދީ، ފަންނީ އަދި އިދާރީ ގިނަ ސަބަބުތަކެއް އެކުލެވިގެންވެއެވެ. މިއީ ޤައުމެއްގެ މާލީ ނިޒާމު ދެމެހެއްޓުމަށްޓަކައި ކުރަންޖެހޭ އެންމެ މުހިންމު އެއް މަސައްކަތެވެ.

ޤާނޫނީ ޒިންމާއާއި މަރުކަޒީ ބޭންކުގެ ދައުރު:

ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަރުކަޒީ ބޭންކުގެ ޤާނޫނުގެ 14 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން، ރާއްޖޭގައި ނަގުދު ފައިސާ ނެރުމާއި، ދައުރުކުރުވުމާއި، ބެލެހެއްޓުމުގެ ފުރިހަމަ ބާރު ލިބިގެންވަނީ ހަމައެކަނި މޯލްޑިވްސް މަނިޓަރީ އޮތޯރިޓީ، އެމްއެމްއޭ އަށެވެ.

މި މަސްއޫލިއްޔަތު އަދާކުރުމުގައި އެމް.އެމް.އޭއިން އެންމެ ބޮޑު އިސްކަމެއްދެނީ ބާޒާރުގައި ފައިސާއަށް އޮންނަ ޑިމާންޑާ އެއްވަރަށް ފައިސާ ފޯރުކޮށްދިނުމަށާއި، ފައިސާގެ ރައްކާތެރިކަން ދެމެހެއްޓުމަށެވެ. މިއީ އިޤްތިޞާދީ ހަމަޖެހުން ދެމެހެއްޓުމަށްޓަކައި ކޮންމެހެންވެސް ކުރަންޖެހޭ މުހިންމު މަސައްކަތެކެވެ.

ދައުރުވާ ފައިސާގެ ތެރެއަށް އައު ނޫޓުތަކެއް!

އިޤްތިޞާދު ކުރިއަރަމުންދާ ވަރަކަށް، ވިޔަފާރި މުޢާމަލާތްތައް އިތުރުވެ، ނަގުދު ފައިސާއަށް އޮންނަ ޑިމާންޑް ބޮޑުވެގެންދާ ހާލަތުގައި ބާޒާރުގައި ފައިސާ މަދުވިޔަނުދީ ހިފެހެއްޓުމަކީ މަރުކަޒީ ބޭންކުގެ ޤާނޫނީ ވާޖިބެކެވެ. އަދި ޓެކްނޮލޮޖީގެ އައު އިޖާދުތަކުން ފުރި ދުނިޔެ ބަވަނަވަމުންދާ މި ހާލަތުގައި ފައިސާގެ ނޫޓުތަކަކީ އޭގެ އަސްލު ގެއްލުވާލައި، ވަގު ނޫޓު އުފެއްދުމުގެ ނުރައްކާ އަބަދުވެސް އޮންނަ އެއްޗަކަށް މިވަނީ ވެފައެވެ.

ޓެކްނޮލޮޖީ ކުރިއަރަމުންދާ ވަރަކަށް، ވަގު ނޫޓު އުފައްދާ ފަރާތްތަކުން ބޭނުންކުރާ އުކުޅުތައްވެސް ދަނީ ބަދަލުވަމުންނެވެ. އެހެންކަމުން، އެންމެ ފަހުގެ ސެކިއުރިޓީ ފީޗަރސްތައް ހިމަނައިގެން ނޫޓުތައް އައުކުރުމަކީ ކޮންމެހެން ކުރަންޖެހޭ ކަމެކެވެ. ފެންވަރު ދަށްކޮށް ނޫޓު ހުރެއްޖެނަމަ، ފައިސާއަށް އޮންނަ އިތުބާރު ގެއްލި، މުޅި އިޤްތިޞާދީ ނިޒާމަށް ބޮޑެތި ލޮޅުންތަކެއް އަރާފާނެއެވެ.

އައު ނޫޓުތަކުގައި ހުންނަ ކުލަ ބަދަލުވާ ދެލި، ހޮލޯގްރާމް އަދި ޚާއްޞަ ނިޝާންތަކަކީ މި ރައްކާތެރިކަން ކަށަވަރުކޮށްދޭ ކަންކަމެވެ.

ނޫޓުގެ ދިގުދަންމާލުމާއި "ރަންދިހަފަހެއް" ސީރީޒް

ދުނިޔޭގެ ޓެކްނޮލޮޖީއަށް އަންނަ ބަދަލުތަކާއެކު، ގިނަ ދުވަހު ހަލާކުނުވެ ހުންނަ ފަދަ މެޓީރިއަލްތަކުގައި ނޫޓު ޗާޕުކުރުމަށް މިހާރު އިސްކަންދެވެއެވެ.

ރާއްޖޭގައި ބޭނުންކުރާ "ރަންދިހަފަހެއް" ސީރީޒަކީ ޕޮލިމަރ ނުވަތަ ޕްލާސްޓިކް މެޓީރިއަލް ބޭނުންކޮށްގެން އުފައްދާފައިވާ ނޫޓުތަކެކެވެ. މި ނޫޓުތަކަކީ ކަރުދާސް ނޫޓުތަކަށްވުރެ މާ ގިނަ ދުވަހު ހަލާކުނުވެ ހުންނަ، ފެނުން ގެއްލުން ނުވާ އަދި ސާފުކޮށް ބެލެހެއްޓޭ ނޫޓުތަކެކެވެ. ނަމަވެސް، މި ނޫޓުތައްވެސް ގިނަ ދުވަސްވުމުން ބާވެ، އޭގެ މަތީގައި ހުންނަ ކުރެހުންތައް ފޭދި، އޭޓީއެމް ފަދަ މެޝިންތަކަށް ބަލައިނުގަނެވޭ ހާލަތަށް ދެއެވެ. މިފަދަ ހާލަތްތަކުގައި އައު ޝިޕްމެންޓްތައް ގެނެސް ބާޒާރަށް ނެރުމަކީ ކޮންމެހެން ބޭނުންތެރި ކަމެކެވެ.

ފައިސާގެ ލައިފްސައިކަލްގައި، ބޭނުންކުރާލެއް ގިނަކަމުން "އަންފިޓް" ނުވަތަ ބާވެ ހަލާކުވާ ނޫޓުތައް ދައުރުވުމުން ބޭރުކޮށް ނައްތާލެވެއެވެ. އެމް.އެމް.އޭގެ ތަފާސްހިސާބުތަކަށް ބަލާއިރު، 100 ރުފިޔާގެ ނޫޓުގެ ތެރެއިން ގާތްގަނޑަކަށް 39 އިންސައްތައަކީ ކޮންމެ އަހަރަކުވެސް ބަދަލުކުރަންޖެހޭ ވަރަށްވުރެ ބޮޑަށް ބާވެ ހަލާކުވާ ނޫޓުތަކެވެ.

މިގޮތަށް ބާވާ ނޫޓުތައް ނައްތާލާއިރު، އެއާ އެއްވަރުގެ އަދަދެއްގެ އައު ނޫޓު އިޤްތިޞާދުގެ ތެރެއަށް ނެރެންޖެހެއެވެ. މިއީ އިޤްތިޞާދުގައި ހުރި ފައިސާގެ ޖުމްލަ އަދަދު އިތުރުކުރުމެއް ނޫނެވެ. އެއީ ހަމައެކަނި ހަލާކުވި ނޫޓުގެ ބަދަލުގައި އައު ނޫޓު ބޭނުންކުރުމެވެ. އަދި ވަކިވަކި ނޫޓުތަކުގެ ޝިޕްމެންޓުތައްވެސް މި ގެންނަނީ މި ސަބަބާހުރެއެވެ.

ބާޒާރުގެ ޑިމާންޑާ އެއްވަރަށް ނޫޓުތައް ދައުރުވުން

ވަކި ދުވަސްވަރެއްގައި ބާޒާރުގައި ވަކި ވައްތަރެއްގެ ނޫޓުތައް ލިބުން ދަތިވެއެވެ. މިސާލަކަށް، ރަމަޟާން މަހާ ދިމާކޮށް ކުދިކުދި ވިޔަފާރިތަކުގައި ނަގުދު ފައިސާ ބޭނުންކުރާ މިންވަރު އިތުރުވުމުން 20 ރުފިޔާގެ ނޫޓު ލިބުން ދަތިވެއެވެ.

ރާއްޖޭގައި 100 ރުފިޔާއަށްފަހު އެންމެ ގިނައިން ބޭނުންކުރެވެނީ 20 ރުފިޔާގެ ނޫޓެވެ. ވިޔަފާރިވެރިންނަށް ބޭނުންވާ މިންވަރަށް ކުދި ނޫޓު ނުލިބުމަކީ ދުވަހުން ދުވަހަށް ކުރާ މުޢާމަލާތްތަކަށް އެޅޭ ހުރަހެކެވެ. އެހެންކަމުން، ބާޒާރުގެ މިފަދަ ޑިމާންޑްތަކަށް ރިޢާޔަތްކޮށް އައު ނޫޓުތައް ނެރުމަކީ އިޤްތިޞާދީ ހަރަކާތްތަކަށް ފަސޭހަކޮށްދޭ ކަމެކެވެ.

ޖުމްލަކޮށް ބަލާއިރު، ދައުރުވާ ފައިސާގެ ތެރެއަށް އައު ނޫޓުތައް ނެރުމަކީ އިޤްތިޞާދީ ދިރުން ދެމެހެއްޓުމަށްޓަކައި ކުރެވޭ ފަންނީ މަސައްކަތެކެވެ. މިއީ ފައިސާގެ ރައްކާތެރިކަން ކަށަވަރުކުރުމަށާއި، ބާވެ ހަލާކުވެފައިވާ ނޫޓުތައް ބަދަލުކުރުމަށާއި، ބާޒާރުގެ ޑިމާންޑާ އެއްވަރަށް ފައިސާ ފޯރުކޮށްދިނުމަށް ކުރެވޭ މުހިންމު ކަމެކެވެ.

މި މަސައްކަތުގެ ސަބަބުން ދިވެހި ރުފިޔާއަށް އޮންނަ އިތުބާރު ދެމެހެއްޓި، ވިޔަފާރި މުޢާމަލާތްތައް އެއްވެސް ހުރަހެއްނެތި ކުރިއަށް ގެންދިއުމަށް މަގުފަހިވެގެންދާނެ ކަމަށް އިޤްތިޞާދީ މާހިރުން ގަބޫލުކުރެއެވެ.