ވަތަނީ ޚިދުމަތަށް އަހަރެއް: ބޮޑެތި މައްސަލަތަކަށް ލިބުނު ވަށާޖެހޭ ހައްލު

ޤައުމުގެ މިނިވަންކަމާއި އިސްތިގުލާލާއި ސިޔާދަތު ހިމާޔަތްކޮށް، ވަރުގަދަ އިގްތިސާދެއް ބިނާކުރުމަށް ކުރަންޖެހޭ އެންމެ މުހިއްމު އެއް މަސައްކަތަކީ ހަރުދަނާ، ރިވެތި އަހުލާގީ ސިފަތަކެއް ލިބިގެންވާ، ދީނަށް ލޯބިކުރާ، ވަތަނީ ޒުވާން ޖީލެއް ބިނާކުރުމެވެ. ނަމަވެސް އެ މަސައްކަތް އެންމެ އެކަށީގެންވާ ގޮތެއްގައި ވޭތުވެދިޔަ އަހަރުތަކުގައި ރާއްޖޭގައި ކުރެވިފައި ނުވާކަން މިއީ ފެންނާން އޮތް ހަގީގަތެކެވެ. އެކަން ހާމަވާ ހެކިތަކަކީ،

• ފަސް ލައްކައެއްހާ މީހުންގެ އާބާދީއެއް އޮތް ރާއްޖޭގައި 3 ލައްކާއާ ގާތްކުރާ އަދަދަކަށް ބިދޭސީ މަސައްކަތްތެރިން އުޅޭއިރު، ވަޒީފާއެއް ނެތި ނުވަތަ ކުރިއަށްދާނެ މަގެއް ނެތި، މާޔޫސްވެފައި ތިބި ޒުވާނުންގެ އަދަދު ދަނީ އަހަރަކުން އަހަރަކަށް އިތުރުވަމުންނެވެ.

• ތަފާސްހިސާބުތަކުން ދައްކާގޮތުގައި ކޮންމެ އަހަރަކު އޯލެވެލް ފުރިހަމަ ކުރާ ދަރިވަރުންގެ ތެރެއިން ހާހެއްހާ ޒުވާނުންނަކީ، އެއަށްވުރެ މަތީ ފާހަކަށް ނުކިޔެވި، ނުވަތަ ވަޒީފާއެއް ނެތިފައި ތިބެންޖެހޭ ޒުވާނުންނެވެ.

• ވަޒީފާ އަދާނުކުރާ ޒުވާނުން އިތުރުވެ، ކުށުގެ ވެއްޓަށް ހުށަހެޅޭ ޒުވާނުން އިތުރުވަމުންދާޢިރު، މަސްތުވާތަކެއްޗާއި ގޭންގު ކުށްތަކުގެ ސަބަބުން ކުރިމަތިވާ އިޖްތިމާއި މައްސަލަތައް ދުވަހަކުން ދުވަހެއް ދިޔައީ އިތުރުވަމުންނެވެ.

• ރާއްޖޭގެ ގައުމީ ތަރައްގީގެ މަސައްކަތުގައި ދިވެހި ޒުވާނުން އަދާކުރަންޖެހޭ ދައުރު ބިދޭސީން އަދާކުރަމުންދާޢިރު، ބިދޭސީން އިންތިހާއަށް އިތުރުވެ، އިޖްތިމާއި މައްސަލަތަކުގެ އިތުރުން، އިގްތިސާދަށްވެސް ދަނީ ނޭދެވޭ އެތައް އަސަރެއް ކުރަމުންނެވެ.

• ޑޮލަރުގެ ވަގު ވިޔަފާރިއާއި އެ ނޫންވެސް ގިނަ ވިޔަފާރިތަކެއް ގަވާއިދާއި ޚިލާފަށް ހިންގުމަށްފަހު ލިބޭ އާމްދަނީ ޑޮލަރުގެ ގޮތުގައި ބޭރުކުރަމުންދާއިރު، މިއީ ރާއްޖޭގެ ގައުމީ އުފެއްދުންތެރިކަން ކުރިއެރުވުމަށް އޮތް ބޮޑު ހުރަހެއްގެ އިތުރުން، އާންމުން ފަރުދުންނާއި ވިޔަފާރިތަކަށްވެސް އެކަމުގެ ސަބަބުން ދަނީ ބޮޑެތި ގެއްލުންތަކެއް ލިބެމުންނެވެ.

މި ހުރިހާ މައްސަލަތަކެއްގެ މައިގަނޑު އެއް ސަބަބަކީ ޤައުމީ މަސައްކަތެއްގެ ގޮތުގައި، ރޭވުންތެރިކަމާޢެކު، ހަރުދަނާ ޒުވާން ޖީލެއް ބިނާކުރުމުގެ މަސައްކަތް ކުރެވިފައި ނެތުމެވެ. އޭގެ ސަބަބުން މިއަދު ފެންމަތިވަމުން އަންނަ އިޖްތިމާއި އަދި އިގްތިސާދީ މައްސަލަތައް ކުރިއަށް އޮތް ތަނުގައި އިތުރަށް ބޮޑުވެގެން ގޮސް، ޤައުމުގެ މިނިވަންކަމާއި އިސްތިގުލާލާއި ސިޔާދަތަށްވެސް ނުރައްކާވާ ހިސާބަށް ކަންކަން ދިއުމަކީ އެކަށީގެންވާކަމެކެވެ.

ކާބަފައިންގެ ބުރަ މަސައްކަތުން، އަޅުގަނޑުމެންނާއި ހިސާބަށް ގެނެސްދީފައިވާ ފަހުރުވެރި، މިނިވަން މި ގައުމު، މިގޮތުގައި އަންނަން އޮތް ޖީލުތަކަށް ވާސިލުކޮށްދިނުމަކީ ގައުމީ ވާޖިބަކަށްވާޢިރު، އެކަމަށްޓަކައި ކުރަންޖެހޭ އެންމެ މުހިއްމު މަސައްކަތަކީ ޤައުމާއި ދީން ދެކެ ލޯބިވާ، މަސައްކަތްތެރި، ހަރުދަނާ ޖީލެއް ބިނާކުރުމެވެ.

ރާއްޖޭގެ ޒައާމަތާއި ހަވާލުވެވަޑައިގަތުމަށްފަހު ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ ޑރ. މުޙައްމަދު މުޢިއްޒު ގައުމާއި މުހާތަބު ކުރައްވާ ދެއްވި ފުރަތަމަ ތަގުރީރުގައި ވިދާޅުވި އެންމެ މުހިއްމު އެއް ވާހަކަފުޅަކީ، އުމްރާނީ ބިނާކުރުންތަކާއި އެއްވަރަށް، އިންސާނީ ބިނާކުރުންވެސް ކުރިއަށްގެންދަންޖެހޭކަމާއި، އެ މުހިއްމު މަސައްކަތް އެމަނިކުފާނުގެ ސަރުކާރުން ފައްޓަވާނޭކަމަށް ވިދާޅުވި ވިދާޅުވުމެވެ.

"މި ފެށުނު ރިޔާސީ ދައުރުގެ ސިޔާސަތަކަށް ވާނީ، މި ދެ ބާވަތުގެ ބިނާކުރުން ވަޒަން ހަމަކޮށް ކުރިއަށް ގެންދިޔުން. ޢިލްމާއި ހުނަރު. އަޚްލާޤާއި ދީން. އުޅުންތެރިކަމާއި މަސައްކަތްތެރިކަން. މިކަންކަން ދިވެހި ދަރީންގެ ކިބައިގައި އަށަގެންނެވުން" މަގާމާއި ހަވާލުވެވަޑައިގަތުމަށްފަހު ދެއްވި ފުރަތަމަ ތަގުރީރުގައި ރައީސް ވިދާޅުވިއެވެ.

އިންސާނީ ބިނާކުރުމުގެ މަސައްކަތުގެ ދަށުން ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ އިއުލާން ކުރެއްވި އެންމެ މުހިއްމު މަޝްރޫޢަކީ ދިވެހި ވަތަނީ ޚިދުމަތުގެ ޕްރޮގްރާމެވެ.

މި ޕްރޮގްރާމް ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ އިއުލާން ކުރެއްވީ 2024 ވަނަ އަހަރުގެ ނޮވެމްބަރުމަހުގެ 2 ވަނަ ދުވަހު ބޭއްވި ނަސްރުގެ ދުވަހުގެ ރަސްމީ ޖަލްސާގައެވެ. މި މިޕްރޮގްރާމަކީ މަދުރަސީ ހަޔާތް ނިންމާލުމަށްފަހު އިތުރަށް ކުރިއަށްދާނެ މަގެއްނެތި ބާކީވާ ކުދިންނަށް މުސްތަގުބަލެއް ހޯދައިދީ، ޤައުމީ ތަރައްގީގައި އެކުދިން ބައިވެރިކުރުމެވެ.

"އަޅުގަނޑުމެންގެ ޤައުމުގައި މި ދެންނެވިހެން، އެކަށީގެންވާ ތަޢުލީމެއް ނެތުމުގެ ސަބަބުން، ވަޒީފާގެ ފުރުޞަތުވެސް ނެތިފައި، ޑްރަގާއި، އެކިކަހަލަ ނުބައި ޢަމަލުތަކުގެ ތެރެއަށް ވިއްސިވިހާލިވަމުންދާ އެތައް ސަތޭކަ، އެތައްހާސް ޒުވާނުންނެއް މިދަނީ އިތުރުވަމުން. އޭގެ ސަބަބުން ސަރުކާރުން އުފުލަންޖެހޭ ބުރަވެސް، މުޖުތަމަޢުން އުފުލަންޖެހޭ ބުރަވެސް، އެ ކުދިންގެ ޢާއިލާތަކުންވެސް، އެ ކުދިންވެސް އުފުލަންޖެހޭ ބުރަ ވަރަށް ބޮޑު. އޭގެ ސަބަބުން އިޤްތިޞާދަށްވެސް ނުރަނގަޅު އަސަރު ކުރަމުންދަނީ. އާދެ، އެހެންކަމުން، ރާއްޖޭގައި ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤައުމީ ޚިދުމަތުގެ ޕްރޮގްރާމްގެ ގޮތުގައި، ނޭޝަނަލް ސަރވިސްގެ ގޮތުގައި، މި އަންނަ އަހަރުން ފެށިގެން ކޮންމެ އަހަރަކު ހިންގޭ ޤައުމީ ޕްރޮގްރާމެއް އިރާދަކުރެއްވިއްޔާ ފެށިގެންދާނެ" ރައީސް ވިދާޅުވިއެވެ.

ޤައުމީ، އިޖުތިމާއި އަދި އިގްތިސާދީ އެތައް މައްސަލައަކަށް ވަށާޖެހޭ ހައްލު ލިބޭ ގޮތަށް ފަރުމާކޮށްފައިވާ "ދިވެހި ވަތަނީ ޚިދުމަތުގެ" ޕްރޮގްރާމް ކުރިއަށް ގެންދިއުމުގެ މަސްއޫލިއްޔަތު ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ ހަވާލުކުރެއްވީ ދިފާޢީ އަދި ވަތަނީ ޚިދުމަތާބެހޭ ވުޒާރާއެވެ.

ވަތަނީ ޚިދުމަތުގެ ޕްރޮގްރާމަށް ކުދިން ހޮވުން މުޅި ރާއްޖެއަށް ހުޅުވާލައިގެން ކުރިއަށްދިޔައިރު، މި ޕްރޮގްރާމްގައި ބައިވެރިވުމަށް މުޅި ރާއްޖެއަށް ހުޅުވާލި ފުރުޞަތުގައި 1244 ޒުވާނުން ކުރިމަތިލިއެވެ. އޭގެތެރެއިން ފުރަތަމަ ބުރަށް ހޮވުނު 350 ޒުވާނުން ޕްރޮގްރާމްގެ ތަމްރީންތައް ފުރިހަމަ ކުރުމަށްޓަކައި މާފިލާފުއްޓަށް ފުރީ 2025 ސެޕްޓެމްބަރު މަހުގެ 17 ވަނަ ދުވަހުއެވެ.

ޤައުމީ އަދި ވަތަނީ ނަޒަރަކުން ބަލާއިރު ރާއްޖެއަށް އިންގީލާބި ބަދަލެއް ގެނެސްދެއްވުމުގެ މަގްސަދުގައި ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ ޑރ. މުޙައްމަދު މުޢިއްޒު އިއުލާންކުރެއްވި ވަތަނީ ޚިދުމަތުގެ ޕްރޮގްރާމްގެ ވައުދު ހަގީގަތަކަށްވެ، އެ ޕްރޮގްރާމް ރަސްމީކޮށް އިފްތިތާޙުކުރެއްވީ 2025 ވަނަ އަހަރުގެ އޮކްޓޫބަރުމަހުގެ 1 ވަނަ ދުވަހު ޅ.މާފިލާފުށީގައި ބޭއްވި ހާއްސަ ރަސްމިއްޔާތެއްގައެވެ.

"ޙަޤީޤަތުގައި 50 ބުރީގެ އިމާރާތެއް އިމާރާތް ކުރުމަށްވުރެވެސް، ޤައުމުދެކެ ލޯބިވާ، އިސްލާމްދީންދެކެ ލޯބިވާ، ފަޚުރުވެރި، ހުނަރުވެރި، ޒުވާނެއް ބިނާކުރުމަކީ، މާ މުހިންމު ކަމެއް ގޮތުގައި އަޅުގަނޑު ގަބޫލުކުރަނީ. އެހެންވީމާ، މިއަދު މި ފެށިގެންދަނީ، ވަރަށް ތާރީޚީ މަސައްކަތެއް. ޤައުމު ބިނާކުރުމުގެ ވަރަށް މުހިންމު ޞަފްޙާއެއް މިއަދު މި ފެށިގެންދިޔައީ"

1 އޮކްޓޯބަރު 2025. ދިވެހި ވަތަނީ ޚިދުމަތް އިފްތިތާޙުކުރުމުގެ ރަސްމިއްޔާތުގައި ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ ޑޮކްޓަރ މުޙައްމަދު މުޢިއްޒު ދެއްކެވި ވާހަކަފުޅު

ދިވެހި ވަތަނީ ޚިދުމަތުގެ ތަޞައްވުރަކީ، ދިވެހިން ބަލައިގަންނަ، ދިވެހި ޒުވާނުންގެ މެދުގައި މަޤުބޫލު، ނަމޫނާ ހަރަކާތެއްގެ ގޮތުގައި މި ޚިދުމަތް ތަރައްޤީކުރުމެވެ. އަދި ދިވެހި ޤައުމިއްޔަތަށް ލޯބިކުރާ، ޒިންމާދާރު، ޖިސްމާނީ، ރޫޙާނީ އަދި ނަފުސާނީ ގޮތުން ދުޅަހެޔޮ ދިވެހި ރައްޔިތެއް ބިނާކުރުމެވެ.

ދިވެހި ވަތަނީ ޚިދުމަތުގެ ޕްރޮގްރާމްގެ ތަސައްވުރު ހަގީގަތަކަށް ހައްދަވައި، އެ ޕްރޮގްރާމްގެ މަގްސަދުތައް އެންމެ ފުރިހަމައަށް ހަސިލްކުރުމަށްޓަކައި، މި ޕްރޮގްރާމްގެ ހަރަކާތްތައް ތަންފީޒުކުރުމުގައި އަމަލީގޮތުން އިސްވެ ހަރަކާތްތެރިވަމުންދަނީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤައުމީ ދިފާޢީ ބާރު، އެމްއެންޑީއެފްއިންނެވެ.

އެމްއެންޑީއެފްގެ މުދައްރިބުންގެ ބެއްލެވުމުގެ ދަށުން ކުރިއަށްގެންދާ ދިވެހި ވަޠަނީ ޚިދުމަތުގެ ޕްރޮގްރާމްގެ "ނޭޝަނަލް ސަރވިސް އިނީޝަލް ޓްރޭނިންގ" އަކީ 3 މަސްދުވަހުގެ ތަމްރީނެކެވެ. ޕްރޮގްރާމްގެ މައިގަނޑު ތަމްރީންތައް މާފިލާފުށީގައި ކުރިއަށްދާއިރު، ފަންނީ ތަމްރީންތައް ކުރިއަށްދަނީ ބ.ކިހާދޫގައެވެ. ދިވެހި ވަޠަނީ ޚިދުމަތުގެ ޕްރޮގްރާމްގެ ދަށުން ކުރިއަށްދާ ތަމްރީނުގައި އުގަންނައިދޭ މާއްދާތަކަކީ،

• ދިވެހި ޤައުމިއްޔަތު،
• ޒިންމާދާރު ރައްޔިތުކަން،
• ދީނީ ތަޢުލީމް،
• ލީޑަރޝިޕް
• ލޭންގުއޭޖް ޕްރޮފިޝެންސީ

މިމާއްދާތަކުގެ އިތުރުން ހަށިހެޔޮކަމާއި ދުޅަހެޔޮކަން އިތުރުކުރުމަށް ކަސްރަތާއި ހަށިހެޔޮކަމުގެ ތަމްރީން ހިމެނޭއިރު، އަޚްލާޤާއި ސުލޫކު ހަރުދަނާކޮށް ކުރިއެރުވުމަށް އަމާޒުކޮށް ހެވިކަމުގެ ތަމްރީނުވެސް ކުރިއަށް ގެންދެއެވެ. އަދި ފަސްޓް އެއިޑް، ފަޔަރ ފައިޓިންގ، ސެލްފް ޑިފެންސްގެ އިތުރުން ކޭމްޕް ޙަރަކާތްތަކާއި އަސްކަރީ ޙަރަކާތްތައްވެސް މިތަމްރީންގެ ތެރެއިން ކުރިއަށްދެއެވެ.

މިދިޔަ އަހަރުގެ އޮކްޓޫބަރު މަހުގެ 1 ވަނަ ދުވަހު ތަމްރީންތައް ފެށި ވަތަނީ ޚިދުމަތުގެ ޕްރޮގްރާމްގެ ފުރަތަމަ ބެޗުގެ 344 ދަރިވަރުން ތަމްރީން ފުރިހަމަ ކުރުމަށްފަހު، ދަސްވެނިވީ މިދިޔަ އަހަރުގެ ޑިސެމްބަރުމަހުގެ 28 ވަނަ ދުވަހުއެވެ.

ވަތަނީ ޚިދުމަތުގެ ޕްރޮގްރާމްގެ ދަށުން މިހާތަނަށް 3 ބެޗު ތަމްރީން ފުރިހަމަ ކޮށްފައިވާއިރު، ދެވަނަ ބެޗުގައި 343 ދަރިވަރުން އަދި 3 ވަނަ ބެޗުގައި 341 ދަރިވަރުން ވަނީ ޕްރޮގްރާމް ފުރިހަމަކުރުމަށްފަހު، ދަސްވެނިވެފައެވެ.

ވަތަނީ ޚިދުމަތުގެ ޕްރޮގްރާމްގެ ދަށުން ޒުވާނުންނަށް ހަމައެކަނި ތަމްރީންތަކެއް ދިނުމުގެ ބަދަލުގައި، އެ ޒުވާނުން ކުރިއަށްދާނެ މަގުތަކެއްވެސް ފަހިކޮށްދެޢްވުމަކީ ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ ޑރ. މުޙައްމަދު މުޢިއްޒުގެ ތަސައްވުރެވެ.

މި ޕްރޮގްރާމް ނިންމާ ޒުވާނުންނަށް ޤައުމީ ދިފާއީ ބާރާއި ފުލުހުންގެ މުއައްސަސާގެ އިތުރުން، އެ ޒުވާނުން ކުރިއަށްދާން ބޭނުންވާ ދާއިރާއަކުން، ކުރިއަށް ދެވޭނެ މަގު ސަރުކާރުން ފަހިކޮށްދެއްވުމަށް ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ ޑޮކްޓަރ މުހައްމަދު މުއިއްޒު ވަނީ ނިންމަވާފައެވެ. އެގޮތުން ތަމްރީންތައް ފުރިހަމަކުރި ދަރިވަރުންގެ ތެރެއިން ގިނަ ދަރިވަރުން މިހާރު އުޅެނީ ސަރުކާރުގެ ވަޒީފާގައެވެ.

ވަތަނީ ޚިދުމަތުގެ ޕްރޮގްރާމް ތެރެއިން މިހާތަނަށް އެތައް ސަތޭކަ ޒުވާނުން ތަމްރީނުތައް ފުރިހަމަ ކޮށްފައިވާއިރު، ތަމްރީން ފުރިހަމަކުރި ޒުވާނުންގެ ކިބައިން ފެންނަ ރިވެތި އަހުލާގާއި ހަރުދަނާ ސިފަތަކުން ހާމަވަނީ ވަތަނީ ހިދުމަތުގެ ޕްރޮގްރާމަކީ ކަމިޔާބު އަދި ނަތީޖާ ނެރެވޭނެ ޕްރޮގްރާމެއްކަމެވެ.

ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ ޑރ. މުޙައްމަދު މުޢިއްޒުގެ އިސްނެންގެވުމުގެ ދަށުން ފެއްޓެވި ވަތަނީ ޚިދުމަތުގެ ޕްރޮގްރާމްގެ މައިގަނޑު މަގްސަދަކީ ހަރުދަނާ ސިފަތަކެއް ލިބިގެންވާ، ވަތަނީ ޒުވާނުންތަކެއް ބިނާކުރުންކަމަށްވިޔަސް، މި ޕްރޮގްރާމްގެ ސަބަބުން ދުރު ރާސްތާގައި ރާއްޖެއަށް އެކި ރޮނގުރޮނގުން ލިބެނޭ ކުރިއެރުމާއި ފައިދާތައް އިންތިހާއަށް އިތުރުވާނެއެވެ. ދުނިޔޭގެ އެންމެ ކުރިއަރާފައިވާ ގައުމުތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ސުވިޓްޒަލޭންޑާއި ސިންގަޕޫރުގައި ހިންގަމުންދާ ނެޝަނަލް ސަރވިސް ޕްރޮގްރާމުން ވަނީ އެވަނީ ސާބިތުކޮށްދީފައެވެ.

ސިންގަޕޫރަށް ބަލާއިރު، ނަވާރަ ސަތޭކަ ފަސްދޮޅަސް ފަސްވަނަ އަހަރު މިނިވަންކަން ލިބުމާއެކު، ފެށި "ނެޝަނަލް ސަރވިސް" ޕްރޮގްރާމްގެ ސަބަބުން ސިންގަޕޫރުގެ ގައުމީ އުފެއްދުންތެރިކަން 1 ބިލިޔަން ޑޮލަރުން 500 ބިލިޔަން ޑޮލަރަށް އިތުރުވެގެންދިޔައެވެ.

ވަސީލަތްތައް މަދު، ޖޯގްރަފިކަލް ގޮތުން ކުޑަ ގައުމެއް ނަމަވެސް، ތަރައްގީ ރޮނގުން އެންމެ ކުރިއަރާފައިވާ ޤައުމުތަކުގެ ތެރޭގައި މިއަދު ސިންގަޕޫރު ހިމެނިގެން ދިއުމަށް މަގުފަހިވެގެންދިޔައީ ޤައުމުގެ ދެކެ ލޯބިވާ، މަސައްކަތްތެރި ޒުވާނުންތަކެއް ބިނާކުރުމަށް އެ ޤައުމުގެ ބާނީގެ ދުރު ވިސްނުންފުޅުގެ ދަށުން ފެއްޓެވި ޤައުމީ ޚިދުމަތުގެ ޕްރޮގްރާމެވެ.