އިންގްލެންޑްއާއި ވޭލްސްގެ ޖަލުތައް ތޮއްޖެހި ފުރެމުންދާތީ، ޖަލުތަކުން ޖާގަ ހެދުމަށް އެތައް ހާސް ޤައިދީން އެ މީހުންގެ ޖަލު ހުކުމް ތަންފީޛްކޮށް ނުނިމެނިސް، އަވަހަށް ދޫކޮށްލުމަށް މިހާރު ވަނީ ނިންމާފައެވެ.
މިދިޔަ މަހު ވެސް ޖަލުތައް ހުރީ 97 އިންސައްތައާއި 98 އިންސައްތައާ ދެމެދުގެ ނިސްބަތަކަށް ފުރިފައެވެ. މިހާރުން މިހާރަށް ފިޔަވަޅެއް ނާޅައިފި ނަމަ ނޮވެމްބަރު މަސް އަންނަންވާ އިރަށް ޖަލުތައް އެއްކޮށް ފުރޭނެ ކަމުގެ އިންޒާރު ވަނީ ދީފައެވެ.
ފާއިތުވި 30 އަހަރު، ޖަލުތަކުގައި ބަންދުކޮށްފައިވާ މީހުންގެ އާބާދީ ވަނީ ދެ ގުނައަށް އިތުރުވެފައެވެ. ކުށްކުރާ މީހުންނާ ދެކޮޅަށް އިއްވަމުންދާ ޖަލު ހުކުމްތަކުގެ މުއްދަތު ވެސް ފާއިތުވި އަހަރުތަކުގައި ވަނީ އިތުރުވެފައެވެ. މީހަކު މަރައިލުމުގެ ކުށަށް 2000ވަނަ އަހަރު އިއްވާފައި ވަނީ މަދުވެގެން 13 އަހަރުގެ ހުކުމެކެވެ. ނަމަވެސް 2021ވަނަ އަހަރާ ހަމައަށް އައި އިރު އެ މުއްދަތު ވަނީ 21 އަހަރަށް ދިގުވެފައެވެ. 2005ވަނަ އަހަރު އެހެން ކުށްތަކަށް ކުށްވެރިން އެވަރެޖުކޮށް ބަންދުކުރަނީ މަދުވެގެން 13 މަސްދުވަހަށެވެ. ނަމަވެސް 2023ވަނަ އަހަރު އެ ޢަދަދު ވަނީ 21 މަހަށް އިތުރުވެފައެވެ. މި ބަދަލުތަކުގެ ސަބަބުން ޖަލުގައި ގިނަ އަހަރުތަކެއް ހޭދަ ކުރާ މީހުންގެ ޢަދަދު ވަނީ އިތުރުވެފައެވެ. ނަތީޖާއަކަށް ވެފައި ވަނީ ކުށްކުރާ އިތުރު މީހުން ލާނެ ޖާގަ ޖަލުތަކުގައި ނެތުމާއި، ބޭނުންވާ މިންވަރަށް އަދި ހަލުވިކަމާއެކު ޖަލުތައް ބިނާ ކުރުމަށް ސަރުކާރުތަކުން ނުކުޅެދުމެވެ.
ޖަލުތައް ތޮއްޖެހުމުގެ ސަބަބުން މިހާރު ހިންގަމުންދާ ޖަލުތައް ވެސް ފުރިހަމައަށް ބަލަހައްޓައި ތަރައްޤީ ކުރުަމަށް ވަނީ ހުރަސްއެޅިފައެވެ. އިންގްލެންޑްއާއި ވޭލްސްގެ ގިނަ ޖަލުތަކަކީ ވަރަށް ޒަމާންވީ ޖަލުތަކަކަށްވި އިރު، އެ ތަންތަނަށް ގިނަ މަރާމާތުތަކެއް ބޭނުންވެއެވެ. އެ ފަދަ މަރާމާތުތައް ކުރުމަށް ޖަލުގެ އެއް ސަރަޙައްދުން އަނެއް ސަރަޙައްދަށް ވަގުތީ ގޮތުން ޤައިދީން ބަދަލުކުރާނެ ފުރުޞަތު ވެސް ޖަލުތައް ފުރިފައިވުމުގެ ސަބަބުން ނުލިބެއެވެ.
ޖަލުތައް ފުރިބާރުވެފައި އޮތް އޮތުން ބަދަލުކުރުމަށް ޤައިދީން އަވަހަށް މިނިވަން ކުރުމަށް މިހާރު ވަނީ ނިންމައިފައެވެ. އެ ގޮތުން ކުދި ކުށްތަކުގައި ބަންދުކޮށްފައިވާ މީހުން އެ މީހުން ޖަލަށް ލުމަށް ހުކުމްކޮށްފައިވާ މުއްދަތުގެ ތިންބައިކުޅަ އެއްބައި ފުރިހަމަކުރުމުން ޖަލުން ދޫކޮށްލާނެއެވެ. އަދި އެހެން ކުށްތަކުގައި ބަންދުކޮށްފައިވާ މީހުން އެ މީހުންގެ ހުކުމުގެ ދެބައިކުޅަ އެއްބައި ފުރިހަމަ ކުރުމުން ދޫކޮށްލާނެއެވެ. ނަމަވެސް ބޮޑެތި ކުށްތައް ކޮށްފައިވާ މީހުން މި ނިންމުމުގެ ދަށުން ދޫކޮށްލުމަށް ހަމަޖެހިފައެއް ނުވެއެވެ.
ކުށްވެރިން މިނިވަންކުރުމަށް ފަހު އެ މީހުންގެ އުޅުން ހުންނަ ގޮތް ދާނީ ބަލަމުންނެވެ. އަދި ނޭދެވޭ ގޮތަކަށް ޢަމަލުތައް ހުަންނަ ނަމަ އަލުން އަނބުރާ ޖަލަށް ގެންދާނެއެވެ.
މި ނިންމުމުގެ ސަބަބުން ކުށްކޮށްފައިވާ މީހުންގެ ޝިކާރައަކަށްވި މީހުންނާއި އެ މީހުންގެ ޢާއިލާތަކުން ވަނީ ކަންބޮޑުވެފައެވެ. އެ މީހުން ބުނަމުން ދަނީ ހުކުމް ތަންފީޛުކޮށް ނުނިމެނިސް ކުށްވެރިން ދޫކޮށްލުމުން އެ މީހުންގެ ފަރާތުން އަނިޔާ ލިބިފައިވާ މީހުންނާއި އެ މީހުންގެ ޢާއިލާއަށް ހާސްކަމާއި ނުތަނަވަސްކަން ކުރިމަތިވާ ކަމަށެވެ. ކުށްވެރިން ދޫކޮށްލުމަށް ހަމަޖެހިފައިވާ ތާރީޚުގެ ކުރިން އެ މީހުން ދޫކޮށްލާ ނަމަ އެ މަޢުލޫމާތު އަނިޔާ ލިބުނު މީހުންނަށް ފޯރުކޮށްދިނުމުގެ މުހިންމުކަން، ގެއްލުން ލިބުނު މީހުންގެ ހައްޤުތަކަށް ވަކާލާތުކުރާ ކޮމިޝަނުން ވެސް ވަނީ ފާހަގަކޮށްފައެވެ.
ގިނަ ޢަދަދެއްގެ ކުށްވެރިން އެއްފަހަރާ މުޖުތަމަޢުގެ ތެރެއަށް ދޫކޮށްލުމުން ކުރިމަތިވެދާނެ މައްސަލަތަކާ މެދު ވެސް ކަންބޮޑުވުން އެބަ އޮތެވެ. ކުށްވެރިން ދޫކޮށްލަނީ ޕްރޮބޭޝަންގެ ދަށުން ކަމަށް ވިއިރު، އެ މީހުންގެ ކަންކަން ކަމާބެހޭ އިދާރާއިން ގާތުން ބަލަން ޖެހެއެވެ. މިހާރު ވެސް މުސާރައިގެ މައްސަލައިގައި އާއި މަސައްކަތް ބުރަވަމުންދާތީ މުޒާހަރާ ކުރުމަށް ޕްރޮބޭޝަން އޮފިސަރުން ތިބީ ތައްޔާރަށެވެ. ގިނަ ޢަދަދެއްގެ މީހުން އެއްފަހަރާ ދޫކޮށްލުމުން ޕްރޮބޭޝަން އޮފިސަރުން އުފުލަންޖެހޭ ބުރަ ވެސް އެތައް ގުނައަކުން އިތުރުވެގެންދާނެ ކަމަށް ބެލެވެއެވެ.